Çocuğunuz sürekli göz mü kırpıyor ya da takıntılı davranışları mı var? Tik bozuklukları, OKB belirtileri ve tedavi yöntemlerini Uzm. Dr. Atilla Birdir açıklıyor.
Bir sabah çocuğunuzun sürekli gözlerini kırpıştırdığını, burnunu çektiğini ya da omzunu silktiğini fark ettiniz. Başta "geçer" dediniz ama haftalar geçmesine rağmen bu hareketler azalmadı, hatta şekil değiştirdi. Ya da çocuğunuzun ellerini tekrar tekrar yıkadığını, eşyaları simetrik düzeltmeden rahatlayamadığını görüyorsunuz.
Ebeveynlerin ilk tepkisi genellikle "Oğlum/Kızım yapma şunu, iradene hakim ol" demek olur. Ancak bilinmesi gereken en önemli gerçek şudur: Tikler ve takıntılar, çocuğun şımarıklığı veya kötü alışkanlığı değil; nörobiyolojik kökenli, istemsiz durumlardır. Çocuğa "yapma" demek, hapşıran birine "hapşırma" demek kadar etkisiz ve yıpratıcıdır.
Tikler, ani, hızlı, tekrarlayan ve ritmik olmayan motor hareketler veya seslerdir.
Eğer bu belirtiler 1 yıldan kısa sürüyorsa buna "Geçici Tik Bozukluğu" deriz. Ancak tikler şekil değiştirerek 1 yıldan uzun sürüyorsa, "Kronik Motor Tik Bozukluğu" veya "Tourette Sendromu" açısından değerlendirilmesi gerekir.
Tikler "istemsiz kas hareketleri" iken; OKB (Obsesif Kompulsif Bozukluk) mantıksız olduğunu bildiği halde zihinden atılamayan düşünceler (obsesyon) ve bu düşünceleri rahatlatmak için yapılan davranışlardır (kompulsiyon).
Bu durum çocuğunuzun zamanının büyük kısmını alıyor, okul başarısını düşürüyor ve sosyal hayatını kısıtlıyorsa, profesyonel destek şarttır.
Tedavi edilmeyen çocuklarda sosyal izolasyon, akademik düşüş ve özgüven kaybı gibi ciddi sorunlar görülebilir. Kendi bedenleri veya zihinleri üzerindeki kontrollerini kaybettiklerini hissederek yoğun kaygı yaşarlar.
Belirtilerin şiddeti çocuğun hayatını zorlaştırıyorsa, beyindeki dengeyi düzenleyen güvenli medikal tedavilerle belirtileri kontrol altına alıyoruz.
Özellikle OKB'de en etkili yöntemdir. Çocuğa, takıntılı düşünceyle nasıl baş edeceği ve kaçınma davranışlarını nasıl azaltacağı öğretilir.
Çocuğunuz tik yaptığında onu uyarmak, kızmak veya "Dur artık" demek, stresini artırır ve tiki daha da şiddetlendirir. Sabırlı bir destekçi olduğunuzda, iyileşme süreci çok daha hızlı ilerleyecektir.
